علوم تجربی
الهم صل علی محمد وآل محمد
11 بهمن (31 Jan )
Credit: ESO/VISTA/J. Emerson; Acknowledgment: Cambridge Astronomical Survey Unit
آیا خورشید ما هم روزی اینچنین خواهد شد؟ سحابی هلیکس یکی از روشن ترین و نزدیک ترین نمونه ها از یک سحابی سیاره ای است. یک ابر گازی که در پایان زندگی یک ستاره همانند خورشید ایجاد می شود. گازهای خارجی ستاره که در فضا منتشر می شود از دید ما بگونه ای به نظر می رسد که انگار داریم به درون یک مارپیچ نگاه می کنیم. هسته ستاره ای باقیمانده، که قرار است تبدیل به یک کوتوله سفید شود با نور کاملا سفید می درخشد. سحابی هلیکس که به نام فنی NGC 7239 شناخته می شود در فاصله حدود 700 سال نوری در حوالی صورت فلکی دلو قرار دارد و حدود 2.5 سال نوری وسعت دارد. تصویر بالا با سه رنگ در نور مادون قرمز توسط تلسکوپ تحقیقاتی مادون قرمز و مرئی 4.1 متری ستاره شناسی (VISTA) در رصدخانه پارانل در شیلی گرفته شد. تصویر کلوز آپ از لبه داخلی هلیکس گره های گازی پیچیده ای را از منشاء ناشناخته نشان می دهد.
..........................................................................................................................
زمین آبی مرمرین از Soumi NNP
10 بهمن (30 Jan )
Image Credit: NASA/NOAA/GSFC/Suomi NPP/VIIRS/Norman Kuring
یکی دیگر از تصاویر دقیق ایجاد شده از زمین را ببینید. این مونتاژ آبی مرمرین که از تصاویر گرفته شده از تصویر ساز رادیویی مرئی و مادون قرمز (VIIRS) بر روی ماهواره جدید Soumi NPP بدست آمده جزئیات شگفت انگیز بسیاری را درباره سیاره ی خانه ی ما نشان می دهد. ماهواره Soumi NPP در اکتبر پرتاب شد و هفته پیش بنام ورنر سومی، که به عنوان پدر علوم ماهواره ای شناخته می شود نامگذاری گردید. این تصویر کامپوزیتی از داده های جمع آوری شده در طول 4 بار گردش ماهواره روباتیک به دور زمین در اوایل این ماه گرفته شد و سپس در سراسر جهان منتشر گردید. بسیاری از ویژگی های آمریکای شمالی و همچنین نیمه غربی در نسخه ی رزولوشن بالای این تصویر بخوبی نمایانند. پیش از این تصاویر آبی مرمرین دیگری نیز از زمین گرفته شده بود که برخی حتی از این هم با کیفیت تر بودند.
..............................................................................................................................
ابر مولکولی برنارد 68
9 بهمن (29 Jan )
Image Credit: FORS Team, 8.2-meter VLT Antu, ESO
آن همه ستاره کجا رفتند؟ اکنون ستاره شناسان می دانند که آنچه که پیش از این حفره ای در آسمان شناخته می شد، در واقع یک ابر مولکولی تاریک است. در اینجا، غلظت زیاد غبار و گاز مولکولی عملاً تمام نور مرئی را که از ستاره های پشت سر ساطع می شود جذب می کند. این تاریکی وحشتناک باعث می شود محیط درون این ابرها تبدیل به یکی از سردترین و ناشناخته ترین مناطق در عالم هستی شود. این تصویر، تصویر یکی از برجسته ترین سحابی های جذبی تاریک، ابری در نزدیکی صورت فلکی مارگیر است که به نام برنارد 68 خوانده می شود. این مطلب که هیچ ستاره ای در مرکز نمایان نیست نشان می دهد که برنارد 68 یک ابر نسبتاً نزدیک است که در حدود 500 سال نوری دورتر از ما قرار دارد و نیم سال نوری وسعت دارد. اکنون کاملاً مشخص است که ابرهای مولکولی مثل برنارد 68 چگونه شکل می گیرند، اما میدانیم که این ابرها خود ممکن است محل پرورش ستاره های جدید باشند. در واقع، احتمال می رود که برنارد68 فرو بریزد و یک سیستم ستاره ای جدید را تشکیل دهد. می توان در نور مادون قرمز درون ابر را مشاهده کرد.
.................................................................................................................................
شفق شمالی
8 بهمن (28 Jan )
Image Credit & Copyright: Göran Strand
این سیاره کوچک زیبا با نور سبزرنگ اسرارآمیز چراغانی شده، پوشیده از برف است و در حلقه ای از درختان کاج قرار گرفته است. بله، این سیاره کوچک زمین ماست؛ ستاره های اطراف در بالای افق در نزدیکی استرساند سوئد قرار دارند. روشنایی سبزکمرنگ ناشی از پرده ای از شفق قطبی شمالی است که به نام نورهای شمالی هم شناخته می شود. این نمایش وقتی آغاز شد که یک جهش توده ای بزرگ خورشیدی (CME) در 24 ژانویه با مگنتوسفر زمین برخورد کرد و یک طوفان ژئومتریک قوی ایجاد نمود. چیدمان ستارگان در سمت چپ تصویر برای آسمان دوستانِ نیمه شمالی آشناست، که شامل ستارگان خوشه پروین و دبران و ستاره های جبار است. افزایش فعالیت های خورشیدی باعث شده منظره شفق های قطبی گسترش پیدا کند و شفق های در عرض های جغرافیایی بالای جنوب را هم در بر گیرد.
..................................................................................................................................
NGC 3239 و SN2012A
7 بهمن (27 Jan )
Image Credit & Copyright: Adam Block, Mt. Lemmon SkyCenter, University of
کهکشان زیبا و نامنظم NGC 3239 با وسعت 40000 سال نوری در نزدیکی مرکز این سرزمین زیبای کهکشانی در صورت فلکی پر کهکشان اسد قرار دارد. این کهکشان با فاصله تنها 25 میلیون سال نوری تصویر را احاطه کرده است. آرایش و ساختار عجیب و غریب، خوشه های جوان ستاره ای و منطق تشکیل ستاره ای نشان می دهد که NGC 3239 (معروف به آرپ 263( حاصل ادغام کهکشان هاست. در بالای کهکشان زیبا یک ستاره درخشان دیده می شود که عضوی از کهکشان راه شیری است و در مسیر دید ما نسبت به کهکشان NGC 3239 قرار دارد. این کهکشان همچنین میزبان اولین ابرنواختر تایید شده امسال SN 2012A است که در اوایل این ماه توسط شکارچیان ابرنواختر، جک نیوتن و تیم پوکت کشف شد. SN2012A که در نسخه نزدیک تر این تصویر نشان داده شده است در قسمت پایین و سمت راست ستاره پیش زمینه قرار دارد. البته بر اساس سرعت نور، این انفجار ابرنواختری 25 میلیون سال پیش در اثر فروپاشی هسته یک ستاره عظیم رخ داده است.
................................................................................................................................
...................................................................................................................................
شفق قطبی ژانویه بر فراز نروژ
4 بهمن (24 Jan )
Image Credit & Copyright: Bjørn Jørgensen
این چیست در آسمان؟ یک شفق قطبی. یک جهش توده ای تاجی بزرگ که پنج روز پیش در خورشید ما رخ داد باعث شد که ابری از الکترون هاٰ پروتون ها و یون های پرسرعت به سمت زمین سرازیر شود. اگرچه بیشتر این ابر از فراز زمین عبور کردٰ اما قسمتی آن با مگنتوسفر زمین برخورد کرد و باعث ایجاد شفق های قطبی فوق العاده ای شد که در عرض های بالای جغرافیایی قابل رویت بود. تصویر بالا یک تاج شفقی بسیار زیباست که شب گذشته در گروتفورد نروژ ثبت شد. برای برخیٰ این درخشش سبز رنگ سوسو زننده که از ترکیب مجدد اکسیژن اتمسفری ایجاد شده ممکن است همانند یک عقاب بزرگ به نظر برسدٰ. این دوره از فعالیت های خورشیدی هنوز تمام نشده و شعله های جدید و حتی قوی تر خورشیدی دیروز رخ داد که می تواند امشب شفق های قطبی زیبای دیگری ایجاد کند.
...............................................................................................................................
صورت فلکی جبار بر فراز جزایر قناری
3 بهمن (23 Jan )
Image Credit & Copyright: Juan Carlos Casado (TWAN)
چه چیزی نگاه شما را بیشتر جذب می کند؟ آسمان یا زمین؟ بر روی زمین قله های سنگی پارک ملی تید در جزیره تنریف جزایر قناری در ساحل شمال غرب آفریقاست. این چشم انداز آتشفشانی که قله های این جزیره پیر را نشان می دهد گاهی بعنوان آزمایشگاهی برای آزمایش مریخ نوردهای آینده استفاده می شود. چراغ های یک هتل در سمت چپ می درخشند. ابرهای طوفانی در افق پیداست . نوار عمودی کهکشان راه شیری در میانه تصویر فوق، آسمان را به دو نیم کرده است. حلقه قرمز در سمت راست حلقه برنارد است، که در مرکز آن کمربند ستاره ای مشهور صورت فلکی جبار قرار دارد. بلافاصله پس از گرفتن این تصویر، در یک بعد از ظهر در اوایل امسال، ابرهای طوفان زا از آسمان کنار رفتند و چیزهای بیشتری برای تماشا نمایان شد.
به گزارش سرویس بین الملل انتخاب ؛ کارشناسان سازمان تحقیقات بر فضای کهکشانی این خبر را اعلام کرده و اظهار داشتند که اندازه این شهاب سنگی حدود 17 متر و به وزن 10 هزار تن بوده است. برخورد شهاب سنگ به فضای جوی نزدیک به 32 و نیم ثانیه طول کشیده است. و انفجار تقریبا در فاصله 20 کیلومتری از سطح زمین رخ داده.
روز جمعه ساکنان باشقیرستان، چلیابینسک، تومن، کروگان، سوردولوفسک روسیه و همچنین مناطق شمالی قزاقستان، شاهد پرواز یک شهاب سنگ بزرگ به صورت گلوله های درخشان با دنباله ای از دود سفید بودند. انفجار بر فراز آسمان چلیابینسک رخ داده و در همان جا خرابی های نه چندان زیادی از خود به جای گذاشته است. وادیم گربننیک مدیر دفتر مطبوعاتی مرکز منطقه ای حوادث غیرمترقبه در اورال ضمن گفتگو با رادیو صدای روسیه اینطور توضیح می دهد: «در منطقه چلیابینسک 3724 ساختمان صدمه دیده اند که از میان آنها 671 ساختمان متعلق به حوزه آموزش و پرورش بوده است. در کل این منطقه، شیشه های ساختمان ها فروریخته است. در حال حاضر، بیشتر تلاش بر روی ترمیم مناطق و ساختمان های آسیب دیده است. حدود 320 گروهان برای کارهای امدادی و مرمت منطقه آماده شده اند. علاوه بر این، از سایر مناطق نیز برای کمک رسانی حاضر شده اند. گروهان امدادی حوادث غیرمترقبه به تجهیزات جدید مجهز می شوند. در حال حضار تعداد کسانی که به کمک های پزشکی نیاز دارند از 1147 نفر تجاوز نمی کند و از این تعداد 50 تن بستری شده اند. هفت هواپیما در حال تحقیق در مسیر سقوط شهاب سنگ هستند.»
ذرات حاصل از انفجار شهاب سنگ نیز در زمین یافت نشده اند. همین مساله باعث می شود که کارشناسان تصور کنند شهاب سنگ مذکور از جنس سنگ یا فلز نبوده، بلکه یخی بوده. ولادیسلاو لئونوف کارشناس ارشد علمی از انستیتوی ستاره شناسی آکادمی علوم روسیه می گوید: «این یک سنگ بزرگ آسمانی بوده است: این سنگ یک پدیده فضایی است که وقتی منفجر می شود از زمین کاملا قابل مشاهده است. از ظواهر امر پیداست که این سنگ یک ستاره دنباله دار بوده است. زیرا در اثر سقوط خرابی به جای گذاشته و هیچ ردی از آن به جای نمانده است. به گفته کارشناسان این شهاب سنگ از نوع سنگ های بزرگ آسمانی نسل اول هستند. مساله اینجاست که این ستاره ها فقط از یخ هایی تشکیل شده اند که به هم متصل شده و پس از خروج از فضای کهکشانی با سرعت به جو برخورد کرده و منفجر می شوند».
هنوز دانشمندان و امدادگران امیدی به پیدا کردن ذرات باقی مانده از این ستاره دنباله دار ندارند. بیش از همه یک تکه سنگ که در دریاچه چبارکول در نزدیکی چلیابینسک افتاده است، توجه را به خود جلب نموده. این تکه سنگ کاملا گرد بوده و به قطر تقریبی شش متر می باشد. در فاصله نه چندان دوری از آن چند تکه سنگ سیاه و سفید یافت شده که از نظر ظاهر شبیه سنگهای صخره ای می باشند. در این دریاچه هم اکنون کارشناسان و متخصصین مشغول تحقیق هستند.
ستارهشناسان سیارهای را که شرایط زندگی در آن وجود دارد، کشف کردند .
دانشمندان اعلام کردند که به تازگی سیارهای را در خارج از منظومه شمسی کشف کردهاند که دمای این سیاره نه خیلی سرد و نه خیلی گرم است و دمای آن برای زیستن مناسب است.
محققان دابشگاه کالیفرنیا اعلام کردند که این سیاره با نام «Gliese 581» سه برابر سیاره ما زمین است.
ستارهشناسان با استفاده از تلسکوپ “کک ” در هاوایی در طی ۱۱ سال مطالعه موفق به کشف این سیاره شدهاند.
نتایج این تحقیقات که در مجله اخترشناسی منتشر شده است نشان میدهد که سیاره «Gliese 581» حدود ۲۰ سال نوری از زمین فاصله دارد.
هر سال نوری معادل مسافتی که نور در خلاء در مدت یک سال طی میکند، نور در هر ثانیه ۳۰۰ هزار کیلومتر (۱۸۶ هزار مایل) است.
ووگات یکی از محققان این پروژه تحقیقاتی گفت: حدود ۵۰۰ سیاره خارج از منظومه شمسی وجود دارد و امکان وجود سیارههایی مشابه این سیاره وجود دارد.
| زنگ اخبار یک دستگاه الکتریکی است که بوسیله آن میتوان پیامهای مختلفی را به اطلاع فرد یا گروهی رساند. |
انواع زنگ اخبار
از نظر ولتاژ کار ، زنگ اخبارها به سه دسته تقسیم میشوند:
- زنگ اخباری که با ولتاژ AC کار میکند.
- زنگ اخباری که با ولتاژ DC کار میکند.
- زنگ اخباری که با ولتاژ DC و AC کار میکند.
از نظر مقدار ولتاژ نیز میتوان زنگ اخبار را به دو دسته تقسیم کرد:
- زنگ اخبار با ولتاژ کم
- زنگ اخبار با ولتاژ زیاد
منظور از ولتاژ کم ، یعنی این که زنگ اخبار با ولتاژ 6 ، 8 و یا 12 ولت کار میکند و منظور از ولتاژ زیاد ، یعنی این که زنگ اخبار با اختلاف پتانسیل 220 ولت کار میکند.
زنگ اخبار AC
این زنگ از یک بوبین با هسته آهنی درست شده است که مقابل آن یک ورقه نازک فلزی با خاصیت فنری قرار دارد و قابل ارتعاش است. چون ولتاژ متناوب دارای نوسان است و فرکانس آن 50 سیکل است، وقتی که به سیم پیچ زنگ اخبار وصل میشود، میدان مغناطیسی متغیری بوجود میآورد که میتواند ورقه نازک مقابل خود را به ارتعاش و در نتیجه به صدا در آورد.
زنگ اخبار DC
همانطور که معلوم است این نوع زنگ اخبار با ولتاژ جریان مستقیم کار میکند و ساختمان داخلی آن تشکیل شده از: کاسه زنگ ، چکش و اهرم آهنی ، سیم پیچ و هسته آهنی ، پیچ کنتاکتها و فنرها. طرز کار این زنگ اخبار به این صورت است که وقتی که جریان الکتریکی از طریق باتری به پیچ کنتاکت و از آنجا به یک فنر میرسد، پس از عبور جریان از سیم پیچ زنگ اخبار به باتری برمیگردد.
با بسته شدن مدار ، سیم پیچ هسته داخل خود را مغناطیس (آهنربا) کرده و اهرم آهنی را به سمت خود جذب میکند. در این لحظه با این که کلید وصل است، با جدا شدن اهرم آهنی از پیچ کنتاکت مدار قطع میشود و اهرم آهنی توسط فنر به محل اولیه خود بازگردانده میشود. به این ترتیب اتصال برقرار و دوباره مدار وصل میشود. در همین زمان چکش همراه اهرم آهنی حرکت کرده و به کاسه زنگ برخورد میکند و باعث به صدا درآمدن آن میشود.
ترانسفورماتور زنگ اخبار
زنگهای با ولتاژ کم احتیاج به وسیله دیگری دارند تا ولتاژ مورد نیاز آنها را تامین کند. به این وسیله که ولتاژ زیاد (220 ولت) را به ولتاژ کم (6 یا 8 ولت) تبدیل میکند، ترانسفورماتور میگویند. کار ترانسفورماتور زنگ اخبار ، تبدیل ولتاژ 220 ولت به ولتاژ 6 یا 8 و یا 12 ولت است.
به سیم پیچی که به 220 ولت وصل میشود، سیم پیچ اولیه ترانسفورماتور گویند و به سیم پیچی که ولتاژ مورد نیاز 6 ، 8 یا 12 ولت را تامین میکند، سیم پیچ ثانویه میگویند. هر دوی این سیم پیچها روی هسته آهنی که از ورقههای نازک تشکیل شده است، پیچیده شدهاند.
شستی
شستی یکی از انواع کلیدها است. عمل این کلید بدین صورت است که تا وقتی روی آن نیرو وارد میشود، کنتاکتهای آن به هم وصل میشوند، ولی وقتی دست را از روی آن برمیداریم، مدار قطع خواهد شد، مانند زنگ مدارس.
نور در يك محيط معين در مسير مستقيم حركت مي كند.
اگر در مسير نور يك قطعه جسم شفاف عمود در مسير نور قرار گيرد، مسير نور در هنگام عبور از جسم هم چنان مستقيم خواهد بود.
اما اگر نور در مسير خود، با زوايه اي ديگر به يك جسم شفاف (مثلا شيشه) برخورد كند، هنگام ورود به شيشه مسير حركتش مقداري كج مي شود. به اين پديده شكست نور مي گويند.
نور در يك محيط معين، به صورت مستقيم و با سرعت ثابت حركت مي كند، هرگاه محيط تغيير كند، سرعت نور نيز تغيير كرده و نور منحرف مي شود و در مسير جديد به خط راست حركت مي كند.
تغيير مسير پرتو نور به هنگام عبور از يك محيط شفاف به محيط شفاف ديگر را شكست نور مي گويند.
زاويه تابش: زاويه اي بين پرتو تابش و خط عمود (i)
زاويه شكست: زاويه اي بين پرتو شكست و خط عمود (r)
علت به وجود آمدن چهار فصل بهار، تابستان، پاییز و زمستان، فاصله زمین از خورشید نیست. زمین در مداری بیضی شکل که بسیار شبیه دایره است به دور خورشید میچرخد. فاصله زمین در طول سال نسبت به خورشید چندان تغییر نمیکند. چیزی که فصول را بر روی زمین به وجود میآورد تغییر زاویه تابش خورشید است که ناشی از کج بودن محور زمین میباشد.
وقتی زمین حرکت میکند نیمکرهای که به سمت خورشید کج شده اشعه بیشتری از خورشید میگیرد و گرمتر میشود. (تابستان) خورشید در آسمان بالاتر دیده می شود و روزها بلندتر هستند. بخش دیگر زمین در آن زمان در فصل زمستان به سر میبرد زیرا نور کمتری از خورشید به آن میرسد. در آن مناطق روزها کوتاهتر میشوند. البته طول روز در خط استوا تقریبا ثابت میماند.
آهنربا:
يونانيان باستان بيش از 2500 سال پيش با پديده ي آهن ربا آشنا بودند، تالس كه اغلب از او به عنوان پدر علم يونان ياد مي شود، ماده ي كاني مگنتيت (Fe3O4) را كه آهن مي ربايد مي شناخت، ماده ي داراي چنين ويژگي را آهن ربا مي گويند. مشهور است كه اين ماده براي نخستين بار در محلي به نام "مگنزيا" در آسياي صغير (تركيه ي امروز) مشاهده است.
خاصيت آهنربايي در آهن، نيكل، كبالت و پاره اي از تركيبات و آلياژهاي آن ها نيز وجود دارد.
آهن ربا را با توجه به نوع كاربردي كه دارند، به شكل هاي مختلف (ميله اي،نعلي شكل، تيغه اي و...) مي سازند
روش الكتريكي:
براي آن كه يك آهنرباي الكتريكي بسازيم، كافي است يك قطعه آهن را در داخل يك سيملوله كه از چندين دور تشكيل شده قرار داده و جريان مستقيمي به مدت چند ثانيه از آن بگذرانيم، قطب آهنربايي كه ايجاد مي شود به جهت جريان از سيملوله بستگي دارد. اگر سيم پيچ را طوري دست خود بگيريم كه چهار انگشت پيچيده شده در جهت جريان قرار گيرد، انگشت شست، قطب N را نشان مي دهد.
توانايي آهنرباهاي الكتريكي به سه عامل بستگي دارد:
1) شمار دورهاي سيملوله هر چه عده دورهاي سيملوله بيشتر باشد، آهنرباي الكتريكي قويتر خواهد بود.
2) جرياني كه از سيملوله مي گذرد هر چه شدت جريان عبوري از سيملوله بيش تر باشد, آهن ربا الکتریکی قویتر خواهد بود.
3) شكل هسته سيملوله
به خورشيد و نه سياره اي كه به دور آن مي چرخند منظومه شمسي گويند.
منظومه شمسي چگونه تشكيل شده است؟
در حدود 5 ميليارد سال پيش توده عظيم ابر مانندي تحت تاثير نيروي گرانش شروع به چرخيدن و متراكم شدن كرد و پس از مدتي در وسط آن خورشيد تشكيل شد و موادسنگين تر در اطراف سيارات را بوجود آورد.
نكته: حركت سيارات به دور خورشيد بر خلاف جهت حركت عقربه ساعت است فقط دو سياره زهره و پلوتون برخلاف بقيه سيارات از شرق به غرب مي چرخند.
| Design By : Night Melody |
Authors
