ه منظور سنجش سختی کانی‌ها ویا سنگ‌ها ده کانی را به عنوان مبنای سختی انتخاب کرده‌اند که از لحاظ سخت بودن هرکدام یک درجه کامل فرق دارند. زیرا بعضی سنگها از هم دیگر نیم درجه قیاسی فرق دارند. وبا ما لش دادن این ده سنگ میتوان سختی سایر کانی‌ها را با آنها مقایسه کرد. این مقیاس به نام مقیاس موس معروف است.این مقیاس توسط کانی شناس آلمانی فردریک موس ابداع شدو

در این مقیاس، ترم‌ترین کانی ویا تالک با درجه سختی ۱ و سخت‌ترین کانی الماس با درجه سختی ۱۰ می‌باشد.

درجه سختی	کانی	سختی مطلق	تصویر
۱	تالک (Mg۳Si۴O۱۰(OH)۲)	۱
۲	ژیپس (CaSO۴·۲H۲O)	۲
۳	کلسیت (CaCO۳)	۹
۴	فلوئوریت (CaF۲)	۲۱
۵	آپاتیت (Ca۵(PO۴)۳(OH-,Cl-,F-)	۴۸
۶	فلدسپار (KAlSi۳O۸)	۷۲
۷	کوارتز (SiO۲)	۱۰۰
۸	توپاز (Al۲SiO۴(OH-,F-)۲)	۲۰۰
۹	کروندم (Al۲O۳)	۴۰۰
۱۰	الماس (C)	۱۵۰۰

منبع : ویکی پدیا